فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

تحلیل علم سنجی هوش مصنوعی، رسانه‌های اجتماعی و آینده تاثیرگذاران دیجیتال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران
2 Department of Management, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده
هوش‌مصنوعی و رسانه‌های اجتماعی در سال‌های اخیر نقش تعیین‌کننده‌ای در تحول الگوهای نفوذ دیجیتال و ظهور نسل جدیدی از تاثیرگذاران مجازی ایفا کرده‌اند. پژوهش حاضر با هدف ترسیم نقشه علمی و شناسایی ساختار مفهومی ادبیات مرتبط با هوش‌مصنوعی، رسانه‌های اجتماعی و آینده تاثیرگذاران دیجیتال انجام شده است. با بهره‌گیری از روش علم‌سنجی و تحلیل ۳۶۵ مقاله منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ از پایگاه اسکوپوس، تلاش شد روندهای زمانی پژوهش‌ها، مفاهیم پرتکرار، خوشه‌های موضوعی و الگوی جغرافیایی تولید علم در این حوزه شناسایی شود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار وس‌ویور تحلیل شده و نقشه‌های هم‌رخدادی کلیدواژه‌ها، تراکم مفاهیم، شبکه هم‌نویسندگی و همکاری کشورها ترسیم شد. یافته‌ها نشان داد که پژوهش‌ها در این حوزه طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته و از تمرکز اولیه بر تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی، به سمت موضوعات نوظهوری همچون تاثیرگذاران مجازی، روابط پاراسوشیال با شخصیت‌های مبتنی بر هوش‌مصنوعی، چالش‌های اخلاقی، اصالت مجازی و تجربه کاربر حرکت کرده است. خوشه‌بندی موضوعی بیانگر سه محور اصلی است: بازاریابی دیجیتال و رفتار مصرف‌کننده، فناوری‌های هوش‌مصنوعی و تحلیل داده و پدیده رو‌به‌رشد تاثیرگذاران مجازی. همچنین، ایالات متحده، چین و هند به‌عنوان هسته مرکزی تولید علم و همکاری‌های پژوهشی شناسایی شدند. این نتایج نشان می‌دهد که حوزه تاثیرگذاران دیجیتال در حال گذار به مرحله‌ای جدید است که در آن نقش هوش‌مصنوعی در شکل‌دهی به نفوذ اجتماعی و الگوهای بازاریابی به‌طور چشمگیر در حال افزایش است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Bibliometric Analysis of Artificial Intelligence, Social Media, and the Future of Digital Influencers

نویسندگان English

Reyhaneh Bidram 1
Masoud Barati 2
1 Department of management, Se.C., Islamic Azad University, Semnan, Iran
2 Department of Management, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده English

Artificial intelligence and social media have played a decisive role in recent years in transforming digital influence patterns and enabling the emergence of a new generation of virtual influencers. The present study aims to map the scientific landscape and identify the conceptual structure of the literature related to artificial intelligence, social media, and the future of digital influencers. Using a scientometric approach and analyzing 365 articles published between 2015 and 2025 in the Scopus database, the study seeks to identify temporal research trends, frequent concepts, thematic clusters, and the geographical distribution of scientific output in this field. Data were analyzed using VOSviewer, and maps of keyword co-occurrence, density visualization, co-authorship networks, and country collaboration networks were generated. The findings reveal a significant increase in scholarly attention in recent years, indicating a shift from an initial focus on social media data analysis toward emerging topics such as virtual influencers, parasocial relationships with AI-driven characters, ethical challenges, virtual authenticity, and user experience. The thematic clustering highlights three main domains: digital marketing and consumer behavior, artificial intelligence technologies and data analytics, and the growing phenomenon of virtual influencers. Moreover, the United States, China, and India were identified as the central hubs of scientific production and research collaboration. Overall, the results show that the field of digital influencers is transitioning into a new phase in which AI plays a transformative role in shaping social influence and marketing dynamics.

کلیدواژه‌ها English

Artificial intelligence
social media
influencer
digital